Pilot Present Sociaal Tuinieren in Alkmaar

21-09-2020

Dit najaar start Stichting Present Alkmaar een pilot Sociaal Tuinieren in de stad. Sociaal Tuinieren houdt in dat groepen vrijwilligers in diverse Alkmaarse buurten tijdens een grote tuindag de tuinen van ouderen en kwetsbare bewoners opknappen en duurzaam beplanten. Deze bewoners zijn zelf niet in staat hun tuin bij te houden en zitten vaak in een sociaal isolement. De tuinen worden na de “makeover” regelmatig bij gehouden door individuele vrijwilligers waardoor eenzaamheid waar de betroffen mensen onder lijden duurzaam doorbroken wordt. Buurtbewoners worden gestimuleerd betrokken te zijn bij Sociaal Tuinieren in hun buurt wat de sociale interactie en cohesie verbeterd. 

Na succesvolle ervaringen met Sociaal Tuinieren door Stichting Present Amsterdam (bedenkers en initiatiefnemers in 2011) en door geslaagde pilots Sociaal Tuinieren in o.a. Utrecht, leefde het idee bij Stichting Present Alkmaar om Sociaal Tuinieren voor hun doelgroep (ouderen en kwetsbare mensen) in de stad te kunnen bieden. Ook is er vanuit Present Nederland onlangs een kwaliteitsteam Sociaal Tuinieren opgericht om lokale stichtingen te ondersteunen met de ontwikkeling van het project.

Al ruim acht jaar heeft Present Alkmaar ervaring met het koppelen van vrijwilligersgroepen aan praktische hulpvragen voor kwetsbare bewoners, waarvan tuinklussen ook een groot deel uitmaken: Op een dag met een groep vrijwilligers een tuin opknappen (snoeien, onkruid wieden e.d.) voor een persoon die het zelf niet kan (zonder netwerk, geen of weinig financiële middelen en/of slechte gezondheid).

Bij Present Alkmaar merken we dat veel groepen vrijwilligers het leuk vinden om in tuinen te werken. Ook merken we dat het aantal aanmeldingen door hulpverleners voor tuinonderhoud/tuinklussen voor hun oudere en kwetsbare cliënten sterk stijgt. Hulpvragen voor eenzelfde tuin komen soms terug omdat hetzelfde probleem zich herhaalt, doordat een eenmalige goede snoeibeurt of verwijderen van onkruid een tijdelijke oplossing blijkt voor het type beplanting in de tuin.

Onderhoudsarme, groene tuinen op basis van een duurzaam tuinplan bieden een oplossing. Maar er zijn ook heel veel andere voordelen van het project Sociaal Tuinieren, zoals:

  • Doorbreken van eenzaamheid
  • Bijdrage aan welbevinden en gezondheid
  • Verbetering sociale dynamiek en leefbaarheid in een straat of buurt
  • Vergroening is goed voor duurzaamheid en klimaat
  • Inclusie: groene, duurzame en klimaatsbestendige tuinen zijn ook beschikbaar voor oudere en kwetsbare mensen zonder netwerk en financiele middelen en in slechte gezondheid
  • Sociale contacten tijdens coronatijd mogelijk

Het belang van een fijne plek in de buitenlucht bij huis (een tuin) is de afgelopen maanden extra onderstreept door de corona situatie, waarbij veel ouderen en mensen met kwetsbare gezondheid aan huis gebonden zijn en in een eenzame situatie verkeren. Onlangs knapte Present Alkmaar een tuin op van een alleenstaande oudere vrouw zonder netwerk met slechte gezondheid die al ruim drie maanden niet buiten was geweest. Dit is nog een toegevoegde motivatie voor Present Alkmaar om hierin voor ouderen en kwetsbare bewoners iets te kunnen betekenen door het bieden van het project Sociaal Tuinieren.

Sociaal Tuinieren Stichting Present = Investering in een sociale en groene leefomgeving in de stad, juist ook voor inclusie en toegankelijkheid voor oudere en kwetsbare bewoners van minder bedeelde en aandachtswijken.