Preventiebeleid Present

Ter voorkoming van grensoverschrijdend gedrag

Deze notitie beschrijft op welke wijze het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag is geborgd in de procedures en werkwijze van Present. Dit betreft de basis werkwijze van Present zoals toegepast bij eenmalige ontmoetingen tussen een groep vrijwilligers en mensen in kwetsbare posities.

In deze memo beschrijven we ook welke extra aandachtspunten er gelden wanneer vrijwilligers via Present langdurig betrokken zijn bij de organisatie of bij mensen in kwetsbare situaties, of zich vaker inzetten als flex-vrijwilliger. Verder beschrijven we welke procedure we hanteren als er toch een ongewenste situatie wordt gemeld.

Werkwijze van Present

Present brengt groepen vrijwilligers voor de duur van een dag(deel) in contact met cliënten van hulpverlenende organisaties. Tijdens deze ontmoetingen verrichten de vrijwilligers ondersteunende werkzaamheden bij cliënten van hulpverleners. Dat zijn bijvoorbeeld sociale activiteiten zoals een spelletjesavond organiseren of praktische klussen zoals het opknappen van een verwilderde tuin.

De trajectverantwoordelijkheid voor de hulpvrager ligt volledig bij de begeleider van de cliënt (de professionele hulpverlener), ook nadat de klus van de groep vrijwilligers geklaard is.

Borging

Het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag is als volgt binnen deze werkwijze geborgd:

  • De ontmoeting van de groep vrijwilligers met hulpvragers is eenmalig, voor een dag of dagdeel. Hierdoor is er geen sprake van langdurige relaties waarin situaties van seksueel misbruik of ander grensoverschrijdend gedrag meestal ontstaan.
  • De ondersteuning door vrijwilligers gebeurt in groepsverband. Er is uiteraard ontmoeting met de hulpvrager, maar er is geen sprake van vorming van kwetsbare één op één relaties. De groep zorgt voor de sociale controle.
  • Present stelt als voorwaarde dat de professionele hulpverlener op locatie aanwezig is om de hulpvrager(s) te begeleiden. Als de hulpverlener inschat dat de hulpvrager goed kan omgaan met de groep vrijwilligers, volstaat telefonische bereikbaarheid van de hulpverlener. Op die manier kan gemonitord worden hoe de hulpvrager reageert op de hulp die de vrijwilligers bieden, of is de hulpverlener snel in te schakelen bij lastige situaties. Ook een Presentmedewerker is op de locatie aanwezig, bij de start en aan het eind van het project.
  • De vrijwilligersgroepen verrichten alleen ondersteunende werkzaamheden zoals klus- en schoonmaakwerkzaamheden. Er is geen sprake van lijfgebonden zorg.
  • In onze werkwijze hanteren we een stappenplan met zeven stappen. De eerste stap is voorlichting en instructie aan de groep vrijwilligers. Daarbij wijzen we op het volgende:

o De kwetsbaarheid van de hulpvragers en derhalve het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag.

o Het belang van wederkerigheid en een respectvolle houding waardoor de hulpvrager niet in zijn waarde wordt aangetast. Hieronder wordt ook verstaan het niet verrichten van handelingen die door de hulpvrager als ongewenst worden ervaren.

o Bij vermoeden van grensoverschrijdend gedrag dient melding gedaan te worden bij de Presentmedewerker die bij het project aanwezig is. Present informeert de hulpverlener. Logischerwijs volgt er dan hoor en wederhoor.

  • Stap 6 en 7 van onze werkwijze voorzien in contact met zowel de groep als de hulpverlener na de georganiseerde ontmoeting. In de evaluatie vragen we specifiek na hoe de hulpvrager de ontvangen hulp ervaren heeft. De evaluatie van de hulpvrager ontvangen we via de hulpverlener. Vanuit de vertrouwelijkheid van deze relatie ontstaat zo een voor de hulpvrager veilige situatie om eventuele klachten te uiten.
  • Onze ervaring is dat deze werkwijze effectief is in het voorkomen van ongewenste situaties. Mocht er zich toch een ongewenste situatie voordoen dan is de kans groot dat via het evaluatiesysteem en de vaardigheden en zorgvuldigheid van onze betrokken medewerkers het voorval toch naar boven komt.

Het uitwisselen van kennis en ervaringen over hoe om te gaan met procedures en codes voor het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag vindt onder andere plaats binnen de netwerken van Stichting Present Nederland. Present Nederland is aangesloten bij de NOV, de branchevereniging voor vrijwilligersorganisaties en het Landelijk Overleg Vrijwilligers in de Zorg. Binnen deze netwerken staat dit thema regelmatig op de agenda.

De ‘methode Present’ is opgenomen in de Databank Effectieve Sociale Interventies (DESI). Het toelaten tot deze databank betekent dat Movisie de werkwijze en procedures ook op dit onderdeel toereikend heeft bevonden.