“Niet alleen koffie drinken maar ook iets doen”

04-10-2018

Het kreeg vorige maand veel aandacht in de media. “Hulpbehoevenden aansporen om hun omgeving in te zetten werkt niet” kopte de NOS over de resultaten van een langdurig onderzoek van de Universiteit voor Humanistiek. Als dat waar is dan zou dat haaks staan op de idealen van het vorige kabinet: chronisch zieken en ouderen moeten zoveel mogelijk hun eigen netwerk inschakelen als ze hulp nodig hebben. Maar mensen stimuleren om hun omgeving om hulp te vragen blijkt dus in de praktijk niet te werken. Volgens Onderzoeker Femmianne van Bredewold hangt het af van werkbare concepten: ” Niet alleen koffie drinken, maar ook iets doen” 

Toch is het volgens Femmianne Bredewold, één van de onderzoekers van het project, niet alleen maar treurnis wat de klok slaat. Een organisatie als Present slaagt er wel degelijk in om actieve solidariteit op gang te brengen stelde ze in een video-interview in juni 2017. Het onderzoek was toen halverwege. “Cruciaal is de vraag op grond waarvan mensen voor elkaar willen zorgen en welke concepten daarbij een belangrijke rol spelen. Het is interessant dat de drie belangrijkste concepten nadrukkelijk terugkomen in de werkwijze van Present”, aldus Bredewold.

Bekijk hier het volledige interview met Femmianne Bredewold (interview in het kader van nieuw meerjarenplan Present Nederland 2018-2021).

Over welke drie concepten gaat het?

1. Begrenzing. Als je wilt dat mensen die nog geen sociaal-emotionele band hebben voor elkaar gaan zorgen moet je niet gelijk het hoogste vragen. Je moet het contact begrenzen en helder zijn: “Dit is wat we van je vragen.” Bij Present is dat duidelijk, er worden afspraken gemaakt over de duur en inhoud van de klus of activiteit. Dit principe van begrenzing geldt ook voor de ontvangende partij, die het contact vaak spannend vindt. Dan liever gewoon samen iets doen dan onbegrensd koffie drinken.

2. Wederkerigheid. Het principe van geven en ontvangen heeft in het contact een belangrijke waarde. Het gaat er dan om oog te hebben voor de vraag of mensen iets terug kunnen doen. Maar ook blijkt dat de blijdschap van de ontvangende partij stimulerend werkt op de gever, die daarmee dus ook wordt gezien. Het is heel krachtig als je dit soort mechanismes van geven en ontvangen goed begeleidt en stimuleert.

3. Gezamenlijkheid. Teveel wordt in beleidstaal gedacht in 1 op 1 contacten. Je vraagt dan veel van de sociale vaardigheden van mensen, met allerlei teleurstellingen tot gevolg. Als je het zoals Present met een hele groep doet, maak je het veiliger en meer solide. Dat geldt ook voor de groep in haar gevende rol. Het samen iets kunnen doen is erg belangrijk in het op gang brengen van actieve solidariteit.