Bedankt voor de bloemen!

Tamara* is een gezellige vrouw en door verschillende operaties in haar hoofd is ze beperkt in haar bewegingen. Met een zwaai opent ze de deur en roept de vrijwilligers een hartelijk welkom toe. Daarbij kukelt ze bijna om, want ook haar evenwicht is niet meer zo goed. Ze laat haar tuintje zien: ,,Zie je die hortensia’s: al dat dode hout en de uitgebloeide bloemen moeten er nog af. Ach, de heg zou ook eigenlijk geknipt moeten worden.” Het enthousiasme over de planten en struiken verraadt haar liefde om te tuinieren. Vroeger deed ze het allemaal zelf, maar nu lukt het niet meer. In een hoekje staan nog allemaal bloempotten opgestapeld. Daar heeft ze vroeger vast plantjes in gehad.

   

 ”Zeg, wil jij de cake even snijden, dan worden de plakjes tenminste allemaal recht. En schenk de koffie zelf maar in!” Tamara weet als gastvrouw luchtig met haar beperkingen om te gaan. Na de cake en de koffie gaat de groep van drie vrijwilligers aan de slag en het is al gauw te zien dat ze echte tuinliefhebbers zijn. Met zorg wieden ze het onkruid, snoeien de struiken en maken het terras weer onkruidvrij. Iemand sopt de opgestapelde tuinstoelen af en zet ze gezellig rond de tafel. Als verrassing komen er vrolijke bloemetjes uit de auto van een vrijwilliger. Die komen in de bloempotten op het terras te staan. Zo zou Tamara het zelf vast ook gedaan hebben.

Tamara straalt, de drie vrijwilligers ook. Er is een paar uur keihard gewerkt, maar voor zo’n dankbare en vrolijke gastvrouw doe je meer dan het gewone!

* Tamara is een gefingeerde naam 

     

Wat is Sociaal Tuinieren? 

Present matcht groepen vrijwilligers die zich flexibel in willen zetten aan de nood in de stad. Onze pilot Sociaal Tuinieren houdt in dat groepen vrijwilligers in een wijk tuintjes opknappen van oudere en kwetsbare bewoners, en duurzaam & onderhoudsarm beplanten. Deze mensen zijn zelf niet meer in staat hun tuin bij te houden, en verkeren vaak in een sociaal isolement. De tuinen worden na de ‘make-over’ regelmatig bijgehouden, waarbij er ook nadruk ligt op het sociale element: een kopje koffie in de tuin, waarna er even wat water wordt gegeven of een snoeischaartje langs de planten gaat.

Waarom Sociaal Tuinieren? 

Tegen eenzaamheid Eenzaamheid is een groot maatschappelijk probleem en kan leiden tot psychische en fysieke gezondheidsklachten. Volgens onderzoek zal de eenzaamheid in Nederland de komende jaren fors toenemen. Het project Sociaal Tuinieren bestrijdt eenzaamheid effectief. Vanuit het NIZU hebben we een Plan van Aanpak tegen Eenzaamheid geformuleerd. Sociaal Tuinieren is een praktische invulling hiervan: een samenwerking van verschillende partners op verschillende niveaus, gebruikmakend van elkaars expertise.

Een groene wijk = een sociale wijk Daarnaast wordt met dit project gestreefd naar meer groen in de wijk. In de sociale sector groeit het besef dat groen een maatschappelijke functie heeft en dat groen als middel kan worden ingezet om sociale processen in wijken te stimuleren. Groen kan een bijdrage leveren aan het versterken van sociale cohesie en integratie. Tijdens het project zal dit in de praktijk worden waargenomen: buren komen helpen, maken een praatje, en gaan zelf ook aan de slag. Daarnaast heeft groen een positief effect op de gezondheid en niet op de laatste plaats: het klimaat.

Een duurzaam Utrecht Sociaal tuinieren sluit aan op de ambitie van Utrecht om te werken aan de Sustainable Development Goals. Naast de positieve invloed op de sociale cohesie van een wijk zal Sociaal Tuinieren actief bijdragen aan de vergroening van steden in de strijd tegen wateroverlast, hittestress en verlies aan biodiversiteit. Door samen te werken met een tuinontwerper waarborgen we de onderhoudsarme en duurzame criteria van de tuinen. Sociaal tuinieren zal daarom goed aansluiten op SDG11. Een groene omgeving is een plaats waar bedrijven zich graag vestigen en waar haar medewerkers graag wonen. In een groene omgeving is onroerend goed gewilder, en de waarde van vastgoed hoger. Groen verbetert het milieu, het vermindert de luchtvervuiling, zorgt voor waterberging, dempt geluidshinder en verkoelt in warme periodes. Dat in een groene omgeving sprake is van een rijke biodiversiteit spreekt bijna vanzelf. Kortom, groen is essentieel voor een klimaatbestendige en duurzame omgeving.

Ieder project heeft, in het kort, de volgende opzet: 

  • In samenwerking met ambulante hulpverleners worden er 5 tuintjes in dezelfde straat/buurt geselecteerd van mensen die in een financieel en sociaal isolement zitten, en zelf fysiek niet de mogelijkheden zelf de tuintjes op te knappen.
  • De bewoners worden bezocht door Present en de tuinontwerper, die een tuinplan maakt met benodigde materialen en beplanting, met inspraak van de bewoner.
  • Present ontvangt de vragen van een groepen vrijwilligers voor een tuinierproject en bepaalt in overleg de datum van de projectdag.
  • De tuinontwerper bestelt het groen bij een kweker of gebruikt plantendonaties van donateurs
  • Tijdens de feestelijke projectdag knappen vrijwilligers de betroffen tuinen op, met de beplanting en volgens het plan van de tuinontwerper. Er is een uitvalsbasis waar advies kan worden ingewonnen van tuinexperts, tuingereedschap kan worden gehaald, men wat kan eten en drinken en centraal kan worden gestart en afgesloten. Deze dag gebeurt onder deskundige begeleiding vanuit de mensen met tuinexpertise, Stichting Present en de betrokken tuinontwerper en Stichting Tree Party. De Tree Party is aanwezig voor advies over bomen planten en heeft extra bomen bij zich om uit te delen aan geïnteresseerde wijkbewoners. Een fotograaf van MediaMakers van VCU legt de dag vast.
  • Na afloop vindt structurele nazorg van de tuinen plaats, door de inzet van individuele vrijwilligers uit de buurt in samenwerking met buurtnetwerken. Deze vrijwilligers zijn vantevoren gekoppeld aan een adres en krijgen samen een workshop Snoeien van de Tree Party.

Wat is Sociaal Tuinieren?