Instituut van Publieke Waarden concludeert: “Present maakt het vrijwilligerswerk van de toekomst!”

10-03-2016

“Door met groepen vrijwilligers te werken aan korte intensieve projecten, krijgt Present het voor elkaar om verschil te maken in uitzichtloze situaties.”
Dat is één van de conclusies van het Instituut van Publieke Waarden in haar vorige week uitgekomen rapport ‘Presenting: Present’. De onderzoekers constateren dat Present projecten verdere escalatie van een situatie kunnen voorkomen en daarmee oplopende zorgkosten. “Present maakt daarmee het vrijwilligerswerk van de toekomst”, is de slotconclusie van de onderzoekers.”

In het rapport wordt expliciet de vinger gelegd op de aspecten waarmee Present, een netwerk van 70 lokale stichtingen, zich onderscheidt en waarin ze impact maakt. Dit gebeurt aan de hand van achttien projectbeschrijvingen van Present met een focus op praktische klussen bij mensen thuis. De onderzoekers constateren dat sociaal isolement op de loer ligt als burgers tijdelijk of structureel niet zelfstandig zorg voor hun leefomgeving kunnen opbrengen. Hun huis is vol en/of vies. De vrijwilligers van Present zijn niet bang voor vieze handen en door in één keer de directe leefomgeving weer leefbaar te maken, zorgen zij voor een doorbraak in bestaanszekerheid. Voor een dergelijke ingreep is verder geen goede oplossing binnen de welzijns- of zorgsector. Toch is het de eerste stap naar het verder op orde brengen van het leven. Vaak heeft dit een positief Domino-effect: een goede leefomgeving kan een nieuwe start betekenen en één Present project kan leiden tot vele verbeteringen in het leven van de ontvanger.

Het IPW onderscheidt in totaal tien aspecten waarop Present het verschil maakt. Een krachtig kenmerk is de focus op eenmalige groepsprojecten. Voor mensen met een druk leven verlaagt dat de drempel. Een gezamenlijk avontuur waarin ze veel werk verzetten en mensen ontmoeten die ze anders niet ontmoet zouden hebben. De onderzoekers wijzen daarnaast op de symbolische betekenis van een Present project voor mensen in een sociaal isolement. Het feit dat de mensen die zich voor hen inzetten dit vrijwillig – en dus niet betaald – doen, betekent veel voor iemand. Dit blijkt vaak een reden om weer hoop te hebben, het leven zelf in de hand te nemen en zich waardevol voelen. Een belangrijke doorbraak die een schakel is tussen de uitzichtloze huidige situatie en de weg naar verbetering. Met het faciliteren van dergelijke processen, vervult Present een unieke functie binnen het huidige hulpverleningsveld!

Winst voor de samenleving
Present Nederland directeur Tiemen Zeldenrust vindt dat het IPW een waardevolle publicatie heeft afgeleverd. “Vanuit hun specifieke kennis van het sociale domein leggen zij in nieuwe, frisse bewoordingen de meerwaarde van Present uit. Het is interessant dat ze van een aantal projecten ook de concrete financiële winst voor de samenleving hebben uitgerekend. Deze maatschappelijke batenanalyse laat op een prachtige manier zien dat slechts een paar projecten de samenleving al duizenden euro’s winst oplevert.”

Zeldenrust hoopt dan ook dat het rapport leidt tot bewustwording. “Allereerst bij onszelf. Voor ons is het belangrijk om proactief de relatie aan te gaan met hulpverleningsorganisaties waar we als Present de grootste impact kunnen realiseren. Ook is het goed om onze vrijwilligers nog beter uit te leggen wat het geweldige effect is wat ze doen. Dat wat ze doen en wie ze zijn veel verder reikt dan alleen het sauzen van een muur.”

Coördinatiecapaciteit
De Present directeur rekent er op dat ook andere partijen de maatschappelijke baten van Present gaan zien en daar een bijdrage aan willen leveren. ” Het kan niet zo zijn dat er aan de ene kant mensen in een onleefbare omgeving wonen en dat er ook groepen bereid zijn om hulp te bieden, maar dat Present door geldgebrek geen coördinatiecapaciteit heeft om de brug te slaan. Present heeft niet veel financiën nodig, vaak lossen we coördinerend werk ook op met vaste vrijwilligers. Maar het werken met deze kwetsbare doelgroepen vraagt om zorgvuldigheid en continuïteit. Een kleine betaalde kern is daarvoor een absolute vereiste.” Het IPW rapport focust op praktische projecten bij mensen thuis. “Terecht”, meent Zeldenrust, “Dat is het grootste deel van ons werk. Maar dit laat onverlet dat we ook vol enthousiasme ‘sociale’ projecten faciliteren. De jongere die met zijn groep pannenkoeken bakt voor daklozen en met één van hen een kort gesprek heeft. Dat is moeilijk in economisch rendement te vangen, maar wel van onschatbare waarde. Dat geld ook voor de groep studenten die op stap gaat met mensen met een niet-aangeboren hersenletsel, of de vrouwenclub die een creatieve middag organiseert in de vrouwenopvang. Ook dat is het vrijwilligerswerk van de toekomst!”

download hier het rapport in pdf-formaat