Nieuws

Het ontstaan verhaal van Present Utrecht

14 mei 2024

Dit is het verhaal van het ontstaan van Present Utrecht, verteld door de twee oprichters: Gerard van Dieren en Ben Kostwinder.

Hun tegendraadse, ambitieuze en oprechte aanpak wist honderden vrijwilligers in Utrecht in beweging te brengen. In die eerste jaren werden meer dan 3000 projecten door de hele stad verzorgd. Maar het draaide niet om de cijfers; alles ging om de impact die ze (hoopten te) maken.


Ben Kostwinder

Ben had een financiële achtergrond en begon als penningmeester vanuit De Rank. Hij woont nog altijd met zijn gezin in Utrecht. Als je hem niet in de stad vindt, zit hij in Nepal voor zijn bedrijf 80 days koffie.

Gerard van Dieren

Gerard verhuisde op zijn 18e naar Utrecht en is daar nooit meer weggegaan. Hij was de voorzitter van Present Utrecht vanuit zijn rol als missionair ouderling van de Nieuwe Kerk.

“We waren nieuwsgierig, wat was er allemaal mogelijk in deze stad?” zegt Gerard. “Zonder dat het energie leek te kosten, bleven we voortdurend bouwen. Tijd kostte het wel, vooral omdat Present leuker werd dan werk!”

In het begin

In het begin waren Ben en Gerard vooral aan het pionieren. Het doel was duidelijk: Present een vaste plek geven in Utrecht.

“Er kwamen veel uitdagingen kijken bij onze mooie missie en visie,” herinnert Ben zich. “Een brug slaan tussen mensen die iets te bieden hebben en mensen die geholpen kunnen worden, terwijl we een beweging op gang brengen van mensen die het vanzelfsprekend vinden om naar elkaar om te zien.”

“Daarnaast hebben we ook echt veel lol gehad. Dat maakt ook dat we het zo lang hebben volgehouden.”

Vanuit verlangen

Het idee voor Present ontstond uit een verlangen van twee kerken, de Rank en de Nieuwe Kerk, om missionair te zijn en actief te zijn in de wijk. “We wilden we niet alleen maar op die plek staan,” zegt Gerard, “we wilden daar ook iets betekenen.”

Wim Althuis was in die tijd voorganger van de Nieuwe Kerk en de drijvende kracht achter het verhaal. Hij begon een onderzoek in de wijk en ontdekte veel eenzaamheid en plekken waar hulp nodig was. “Dat maakte dat we een diaconie wilden hebben die niet alleen met geld af en toe goed doet,” zegt Ben, “we wilden daadwerkelijk iets doen voor de samenleving!”

Tijdens hun betrokkenheid bij missionaire projecten ontdekten Ben en Gerard Present Zwolle, een nieuwe stichting die goed aansloot bij hun doelen. “We waren meteen enthousiast!” herinnert Gerard zich. “Present Zwolle was de eerste stichting die als doel had meerdere plaatsgebonden stichtingen op te zetten.” In Zwolle hebben Ben en Gerard elkaar dan ook voor het eerst ontmoet.

De eerste projecten

Met een tegendraadse aanpak gingen ze aan de slag met 10 projecten, zonder handboeken, statuten of formules. “We deden het vaak net even anders,” zegt Ben, “niet omdat we dat per se wilden, maar omdat we het echt waardevol vonden om gewoon te proberen. We zeiden gewoon tegen elkaar: als het goed gaat, richten we een stichting op en gaan we verder.”

Een van die eerste projecten was bij een oudere vrouw die alleen woonde met haar drie katten. Haar man was een tijd geleden overleden en zij kon bijna niet meer van haar stoel afkomen. “Haar huis was in een staat van verwaarlozing geraakt,” herinnert Gerard zich, “met twaalf vrijwilligers zijn we daar naartoe gegaan om te schilderen en op te ruimen.”

Gelijkwaardigheid

“Wat snel duidelijk werd, is dat je denkt dat je alleen iets komt brengen, maar het is juist een wisselwerking,” voegt Ben toe. “Als je iemand ontmoet met zijn of haar verhaal, dan ga je anders weg.”

“Wat wij mooi vonden aan de Present-formule is dat we mensen echt in hun kracht zetten. We probeerden de bewoner zoveel mogelijk te betrekken en hem/haar de regie te geven over wat er gebeurde.” Die wederkerigheid vonden ze beide erg belangrijk. 

Het is wel te merken dat Present Utrecht is ontstaan vanuit een visie en drive om dingen anders te doen en verandering te brengen in Utrecht. Daarom werkt Present ook vanuit het oogpunt van de vrijwilliger.

Groeipijn

Groeien ging niet zonder slag of stoot. In die tijd waren er al veel vrijwilligersorganisaties actief in Utrecht. Het was een periode waarin de gemeente veel discussies voerde over stichtingen en maatschappelijk werk, vooral in combinatie met identiteit.

“Uiteindelijk is het ons wel gelukt, maar we moesten echt hard vechten.”

Present Utrecht groeide snel met financiële steun van de Nieuwe Kerk en later subsidies van de gemeente. “Het was behoorlijk moeizaam,” zegt Gerard, “maar door veel presentaties te houden en maatschappelijke partners te vinden, hadden we in 2008 al drie teamleden.”

De eerste vrijwilligers kwamen van De Rank en de Nieuwe Kerk, maar al snel sloten ook andere kerken zich aan en later ook studentenverenigingen en bedrijven.

Toekomst dromen

“Toen we het zagen groeien waren we echt blij!” zegt Ben. “Mijn droom was dat het langdurig blijft bestaan en een echte plek inneemt in Utrecht, en die droom is absoluut uitgekomen!”

Maar de echte droom blijft om een beweging op gang te brengen waarin mensen het normaal vinden om naar elkaar om te zien. “Wanneer die droom is bereikt? Nou, we proberen daar nog altijd een bijdrage aan te leveren,” zegt Gerard.

“De vraag naar hulp is nu nog veel groter dan toen. De vrijwilliger en daarmee Present Utrecht is dus nog steeds of zelfs meer dan ooit keihard nodig.”

De echte droom blijft om een beweging op gang te brengen waarin mensen het normaal vinden om naar elkaar om te zien.

Nog wat foto’s uit de oude doos!